Koffie, koffie en nog eens koffie

“Wat doet een omgevingsmanager zoal?” Deze vraag is mij de afgelopen weken vaak gesteld. Een nieuwe ervaring want in mijn vorige functie als projectmanager is me dit nooit gevraagd. Ik ben Jamal Ghabri en omgevingsmanager voor het project ‘Noorderwarmte’. In het project Noorderwarmte werken Nuon en AEB Amsterdam samen aan een warmtetransportleiding om bestaande en toekomstige woningen in Amsterdam Noord van schone warmte te voorzien. De varianten op de hierboven gestelde vraag gaan over wat een omgevingsmanager doet en hoe deze acteert. Mijn eerste antwoord is meestal: als omgevingsmanager is het vooral belangrijk om veel koffie te drinken. De wazige blikken die ik dan krijg, probeer ik vervolgens, in een steeds andere bewoording, toe te lichten en dat heeft mij aan het denken gezet. Hoe kan het dat de varianten van het antwoord en de details zo variëren en er zoveel antwoorden mogelijk zijn op de vraag wat een omgevingsmanager doet?

Een korte uitleg

Als we de hype mogen geloven en de vele boeken die geschreven zijn op dit gebied, dan moet je als omgevingsmanager de juiste zeilen omhoog hijsen om de omgevingswind, die uit allerlei hoeken waait, goed op te kunnen vangen om zodoende het projectschip de juiste koers te laten varen. De omgevingsmanager anno 2015 is proactief en gaat aan de slag met de vele theorieën en gelikte modellen. Issues, (wederzijdse) belangen en invloed van stakeholders worden in kaart gebracht en de modellen kunnen zelfs voorspellen hoe stakeholders zich gaan gedragen. Daaruit volgen prachtige scenario’s die de wereld in Excel en PowerPoint zo mooi en beheersbaar maken dat ik niet begrijp waarom ik deze niet eerder heb toegepast voor het opvoeden van mijn kinderen of voor het bouwen aan mijn zakelijke en privé relaties.

Omgevingsmanagement en opa projectmanagers

Aan de andere kant…..Hoe beheersten de opa projectmanagers die Nederland hebben opgebouwd na de 2e Wereldoorlog de omgeving? Hoe is het Nederland gelukt, of zelfs de wereld, een maatschappij op te bouwen zonder de bemoeienissen van Bill of de vele omgevingsmanagement modellen? Werd omgevingsmanagement niet toegepast of werd alles onder de noemer project gestopt en daarmee alles uitgelegd? Een interessante vraag met mogelijk meerdere antwoorden. Wetenschappelijk gezien ga ik deze vragen niet kunnen beantwoorden. Heel simpel omdat ik geen wetenschapper ben en ook geen behoefte heb om hier een studie van te maken. Wat ik wel weet vanuit mijn eigen ervaring is dat er een aantal universele begrippen van toepassing zijn op het omgevingsmanagement. En zelfs van toepassing zijn binnen de verscheidene culturen die Nederland zo mooi kleuren. Principes die we in het project Noorderwarmte hanteren en over het algemeen zeer worden gewaardeerd.

Informeren, luisteren en koffie drinken

Het begint allemaal bij informeren. Informeren van klanten, stakeholders en collega’s. Niks zo vervelend als te worden verrast door iets waar je niet op zit te wachten. Een belangrijk ingrediënt bij het informeren is het uitleggen waarom mensen overlast krijgen. Een scherpe kernboodschap geformuleerd in Jip en Janneke taal moet de waarom vraag dan ook simpel kunnen beantwoorden. Vervolgens is het zaak om de belangen en eventuele bezwaren boven tafel te krijgen. De bedrijfsvoering of de bereikbaarheid van gebouwen zijn simpele maar waanzinnig belangrijke onderwerpen. De uitdaging hierbij is om vooral goed te luisteren en de dingen te begrijpen die tussen de regels door worden gezegd. Het fingerspitze gevoel mag hier worden toegepast en tegengestelde belangen moeten worden benoemd. Sterker nog…hoe eerder hoe beter! Want als de belangen op tafel liggen en de ander het gevoel heeft dat er oprecht wordt geluisterd dan ontstaat een relatie en vanaf dit punt is veel mogelijk. Het meedenken kan beginnen en 1 plus 1 resulteert in 3. Dit is het ultieme geluk van een (omgevings)manager...de stakeholder is betrokken bij de plannen en denkt mee in oplossingen. In voetbal termen: Nederland wint de WK finale met 12-0 van Duitsland (of Spanje). Mooier kan het leven niet zijn.

Maatwerk aanpak

Informeren, herkennen van belangen en betrekken van stakeholders. Hele universele principes, die zoals gezegd in elke relatie, ongeacht cultuur, van toepassing zijn. In het project Noorderwarmte doen we dit al drie jaar en nu aan de vooravond van de uitvoering nog intensiever dan voorheen. Dit betekent informatiebijeenkomsten organiseren voor bewoners en ondernemers, afstemming met nood- en hulpdiensten over de bereikbaarheid, afstemming met bevoegd gezag over het naleven van vergunningseisen of nog te verkrijgen vergunningen. Maar bijvoorbeeld ook het continu meenemen van de eigen organisatie en de impact van de omgeving vertalen naar de andere disciplines binnen het project. Informeren, belangen behartigen, betrekken en afspraken nakomen. Is dat leuk? Ja …waanzinnig leuk en super uitdagend.

En dit is tevens het antwoord op de vraag waar ik mee begon: waarom zijn er zoveel antwoorden mogelijk op de vraag wat een omgevingsmanager doet? Er bestaat namelijk geen blue print over hoe partijen of individuen te benaderen. Elke organisatie of individu is uniek en vraagt om een maatwerk aanpak. En dit lukt alleen wanneer er veel tijd en aandacht aan de relatie wordt besteed. Het is continu werken aan de relatie. Bezoeken, praten, bellen, informeren, koffie drinken, etc.

Niks wetenschappelijk …gewoon heel veel doen. Heerlijk!! Met deze “wetenschap” in de broekzak gaan wij als omgevingsteam met veel vertrouwen de belangen van de omgeving, Nuon en de aandeelhouders behartigen. Dat voelt als een nobele zaak en eervolle opdracht. Op naar een succesvolle uitvoering en nog veel meer koffie!

Heb jij ervaring met omgevingsmanagement? Ik hoor het graag van je via e-mail noorderwarmte@nuon.com.


Jamal Ghabri