Business bibliotheek

Energietermen
Energietermen

45 niet-te-missen energietermen

Energiekennis is niet zomaar een ‘leuk extraatje’. Voor de meeste bedrijven is energie een belangrijke kostenpost, die vraagt om een serieuze aanpak. Met meer kennis van de energiemarkt bent u al een flinke stap verder. We helpen u daar graag bij met deze 45 veelgebruikte energietermen.

Aardgas

Aardgas wordt vaak gevonden in aardlagen boven olievelden. Het bestaat grotendeels uit methaan. Aardgas ondergaat een aantal bewerkingen voordat het zijn weg naar de klant vindt.

APX

De spotmarkt voor elektriciteit. Elke dag worden biedingen gedaan op afname en levering van elektriciteit voor de volgende dag.

Baseload

De beschikking over een eenheid elektriciteit (bijvoorbeeld 1 MW) gedurende een periode (vaak een jaar).

Batterij-opslag

Nieuwe techniek om elektriciteit op te slaan.

Biomassa

Verzamelnaam voor al het afbreekbare afval: resten uit land- en bosbouw en biologisch afbreekbaar industrieel en huishoudelijk afval.

Blokverwarming

Bij blokverwarming krijgt een huizenblok of appartementencomplex warmte geleverd via een centrale ketel. Vanaf de centrale ketel lopen leidingen naar elke woning die op de blokverwarming aangesloten is.

Brentolie

Een vloeibare fossiele brandstof die na bewerking gebruikt wordt als transportbrandstof en voor de productie van zeer veel chemische producten.

Bruinkool

Een zachtere vorm van steenkool die meer zwavel bevat.

Capaciteitsgas

Een contractuele afspraak over de hoeveelheid gas die maximaal in een uur gebruikt mag worden door de afnemer. Capaciteitsgas is gas voor telemetrische aansluitingen, voor gasafnemers die ‘exit-capaciteit’ dienen te boeken. Dit betekent dat zij met GTS een afspraak aangaan over hun aansluiting op het gasnet.

CNG

Compressed Natural Gas, in het Nederlands vertaald als aardgas onder druk. Dit wordt meestal gemaakt door aardgas met behulp van een compressor te comprimeren tot een druk van ca. 200 bar. Aardgas wordt gecomprimeerd omdat het zo minder ruimte inneemt. CNG wordt met name toegepast als voertuigbrandstof.

CO₂

Gas dat vrijkomt bij verbranding van brandstoffen (gas, olie, hout). Belangrijke meststof voor al het plantaardig leven op aarde.

CO₂-handel / Emissiehandel

Emissierechten geven bedrijven het recht om bepaalde gassen (waaronder CO2) uit te stoten. Deze rechten kunnen verhandeld worden. In Nederland ziet de Nederlandse Emissieautoriteit (Nea) toe op naleving van wetten en regels rond de uitstoot van CO2 en stikstofoxiden (NOx).

Cokes

Een bewerkte vorm van steenkool die betere verbrandingseigenschappen heeft. Het wordt voornamelijk gebruikt in hoogovens bij de productie van staal.

Duurzame elektriciteit

Elektriciteit afkomstig van duurzame bronnen. Met Garanties van Oorsprong kunnen leveranciers aantonen dat zij duurzame elektriciteit leveren.

Duurzame energiebronnen

Energiebronnen die opnieuw gewonnen kunnen worden en daardoor onuitputtelijk zijn. Dat zijn, naast energiebronnen als wind, zon en water, in Nederland voornamelijk biomassa en huishoudelijk afval.

EAN-code en aansluiting

Elke aansluiting voor elektriciteit of gas heeft een unieke, 18-cijferige EAN-code. EAN staat voor European Article Number. Alle energieleveranciers, netbeheerders en transporteurs gebruiken deze codes om verbruiksgegevens uit te wisselen.

Energielabel

Een officieel certificaat dat informatie geeft over de hoeveelheid energie die bij standaard gebruik van een gebouw nodig is. Een energielabel bevat de energie-index en de energieklasse van een bepaald gebouw op een bepaald adres. Bij verhuur of verkoop van een bedrijfspand is een energielabel verplicht. Vanaf 2023 is het verplicht voor kantoorpanden met meer dan 100 m2 om minimaal energielabel C te hebben.

Lees ook het artikel 'Is uw kantoorpand al energielabel-C-proof?'

Energietransitie

De overgang van grootschalig gebruik van fossiele brandstoffen naar spaarzaam gebruik van duurzame energiebronnen of hernieuwbare brandstoffen.

Entrypunt

Een punt waar transportcapaciteit kan worden gecontracteerd of verhandeld om aardgas via het landelijke gastransportnet in te kunnen voeren. Entrypunten zijn onder te verdelen naar binnenlandse productiepunten (43), grenspunten (17), ondergrondse opslagpunten (7) en TTF punten (4).

EU ETS

Het Europese systeem voor emissiehandel (afkorting van: European Union Emissions Trading System) is het eerste en grootste systeem voor het verhandelen van uitstootrechten van broeikasgassen.

Exit- en connectiekosten

De kosten die de op het gasnet aangesloten partij betaalt aan de landelijke gasnetbeheerder GTS voor het in stand houden van het net.

Exitpunt

Het punt waar transportcapaciteit kan worden gecontracteerd of verhandeld om aardgas aan het landelijke net te kunnen onttrekken. Exitpunten zijn onder te verdelen naar industriële punten (420), lokale distributiepunten, de zogenaamde pseudo-gossen (682), grenspunten (22), ondergrondse opslagpunten (7) en TTF punten (4).

Fossiele brandstoffen

Winbare materialen die afkomstig zijn uit resten van planten en dieren die miljoenen jaren geleden in aardlagen terecht kwamen. Veel gebruikte fossiele brandstoffen zijn steenkool, aardgas en aardolie.

Garanties van Oorsprong

Garanties van Oorsprong (GvO’s) zijn het exclusieve bewijs dat duurzame elektriciteit is geproduceerd. De energieleverancier koopt GvO’s en boekt deze ten behoeve van haar afnemer bij CertiQ (een dochteronderneming van Tennet die volgens de huidige regelgeving belast is met de registratie van GvO’s).

GasTerra

GasTerra is een internationaal opererende handelsonderneming in aardgas. De onderneming is werkzaam op de Europese energiemarkt en heeft een belangrijk aandeel in de Nederlandse gasmarkt. De onderneming heeft een sterke inkooppositie.

Grijze elektriciteit

Elektriciteit die is opgewekt met behulp van fossiele brandstoffen.

GTS (GasTransportServices)

Door de overheid aangewezen netbeheerder van de gastransportnetten. Tevens is GTS verantwoordelijk voor capaciteit, balans, flexibiliteit, kwaliteitsconversie en voor de verbindingen met het buitenland.

Groengas

Gas afkomstig uit biomassa.

Groningengas

Laagcalorisch gas afkomstig uit het aardgasveld van Slochteren. Wordt ook wel G-gas genoemd.

Advies over uw zakelijke energie?

We geven graag antwoord op al uw vragen. U kunt ons altijd bellen op werkdagen tussen 9.00 en 17.00 uur.

bel 088 098 15 61

Neem contact met mij op

Hoogcalorisch gas

Aardgas - niet afkomstig uit het Slochteren - dat gebruikt wordt in industrie en bij elektriciteitscentrales. Wordt ook wel H-gas genoemd.

ICE ENDEX

Een door de Minister van Financiën erkende effectenbeurs die is opgericht door de energiesector om te voorzien in een liquide beurs voor energiefutures (toekomstige leveringen van energie tegen een vooraf afgesproken prijs), zoals elektriciteit en gas.

Kilowattuur (kWh)

Eenheid voor energieverbruik of -productie. Voorbeeld: afname van 0,5 MW elektrisch vermogen gedurende een uur levert een verbruik op van 500 kWh.

Kleinverbruik / grootverbruik

Voor de Elektriciteitswet bent u een kleinverbruiker als u een aansluiting hebt met een grootte van maximaal 3x80 Ampère. Heeft u een grotere aansluiting, dan bent u een grootverbruiker.

Voor de Gaswet bent u een kleinverbruiker als u maximaal een G25 gasmeter hebt die niet meer dan 40 kubieke meter gas per uur doorlaat. Volgens dezelfde wet bent u een grootverbruiker als u een aansluiting hebt met een gasmeter groter dan G25, met een doorlaatwaarde van meer dan 40 kubieke meter gas per uur.

Kolen

Verzamelnaam van verschillende soorten steenkool. Steenkool is een fossiele, harde brandstof die miljoenen jaren geleden is ontstaan door onder hoge druk plantaardig materiaal samen te persen.

Laadpaal

Een infrastructuur element dat elektrische energie levert om elektrische plug-in-voertuigen op te laden.Naast ‘normale’ laadpalen zijn er ook snellaadpalen. Die zijn in staat om een voertuig binnen een half uur van voldoende elektrische energie (circa 25 kWh) te voorzien om verder te rijden.

Leveranciersmodel

Systeem waarin een consument of kleinzakelijke klant alle energiezaken laat regelen door de leverancier. De leverancier is het enige aanspreekpunt voor de klant. De klant krijgt alleen van de leverancier een rekening, waarop ook netbeheerkosten van de netbeheerder staan en eventueel de kosten van het gebruik van de meter.

De leverancier en de netbeheerder maken afspraken over de verrekening van netbeheerkosten, de verdeling van de verantwoordelijkheden en de vrijwarende betaling door de consument. Binnen het leveranciersmodel zorgt de leverancier van energie voor één rekening, zowel voor levering als voor netbeheerkosten.

LNG

Liquefied Natural Gas - vloeibaar aardgas. Onder zeer lage temperatuur vloeibaar gemaakt gas. Door de enorme reductie in volume is het goed te transporteren over zee. Dat kan goedkoper zijn dan transport via een pijplijn.

Meetbedrijf

Officieel ‘Meetverantwoordelijke Partij’ zijn de bedrijven die metingen op het elektriciteitsverbruik mogen verrichten en andere werkzaamheden aan de elektriciteitsmeters.

Megajoule (MJ)

Joule is de eenheid voor energie die wordt gebruikt voor (de energiewaarde van) aardgas. Eén megajoule is 1.000.000 Watt.

Megawatt (MW)

Eenheid van elektrisch vermogen. Eén megawatt is 1.000.000 Watt.

MVO

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Het uitgangspunt van MVO is het streven naar een balans tussen de 3 P’s: people, planet en profit.

Netbeheerders

Model waarin de netbeheerkosten door de netbeheerder rechtstreeks aan de klant (verbruiker) worden gefactureerd en niet via de nota van de leverancier (leveranciersmodel).

Onbalanskosten

Kosten die TenneT berekent aan de leverancier voor het verschil tussen de door de leverancier voorspelde hoeveelheid elektriciteit per klant (inkoopvolume) en het werkelijke verbruik.

OPEC

Organisatie van olie-exporterende landen, een samenwerkingsverband van veertien landen die netto olie uitvoeren.

OTC

Bij gas - directe contracten tussen inkoop- en verkooppartijen. Deze contracten zijn inclusief capaciteit.

Peakload

Beschikking over een hoeveelheid elektriciteit gedurende piekuren elke werkdag van 7.00 tot 23.00 uur.

Programmaverantwoordelijke (PV)

Een Programma Verantwoordelijke is een geaccrediteerde partij die transportcapaciteit mag vastleggen namens haar klanten.

PV

Een zonnepaneel of fotovoltaïsch paneel, kortweg PV-paneel, is een paneel dat zonne-energie omzet in elektriciteit. Hiertoe wordt een groot aantal fotovoltaïsche cellen op een paneel gemonteerd. De zonne-energie die zo wordt opgevangen is een vorm van duurzame energie. Het op deze wijze opvangen en omzetten van zonne-energie wordt kortweg 'zon-PV' genoemd.

SDE+ subsidie

Subsidieregeling voor bedrijven en (non-profit) instellingen die hernieuwbare energie (gaan) produceren.

Stadswarmte

Bij industriële processen, het opwekken van energie of afvalverbranding komt restwarmte vrij. Deze warmte wordt via een ondergronds netwerk gedistribueerd naar woningen en gebouwen in de stad.

Stadskoude

Vanuit een centrale koudebron worden kantoren en fabrieken via een ondergronds netwerk voorzien van duurzame koude. Dit is vergelijkbaar met stadswarmte.

Systeembalans

Het proces waarbij met permanente regeling de hoeveelheid geproduceerde én afgenomen elektriciteit in evenwicht blijft.

TenneT

Beheerder van het Nederlandse hoogspanningsnet en uitvoerder van systeemdiensten (waaronder systeembalans). TenneT is in handen van de Nederlandse overheid en tevens actief in Duitsland. TenneT verzorgt in Nederland en Duitsland het transport en de balans van het net.

Teruglevering elektriciteit

(Zonne)energie die u zelf opwekt, kunt u terugleveren aan het openbare energienet.

TTF

Een virtuele Nederlandse handelsplaats waar zowel Nederlandse als buitenlandse partijen hoogcalorisch gas kunnen in- en verkopen. Gas kan voor aanvang van het transport worden overgedragen naar een andere netgebruiker. De verkoper van het gas creëert een virtueel exitpunt; de inkoper van gas creëert een virtueel entrypunt. Er wordt geen capaciteit verhandeld. Notering vindt eenmaal per dag plaats op ICE ENDEX.

Vollasturen

Een vollastuur of vollastuur per jaar is de eenheid voor een aspect van energetisch rendement van een generator. Het aantal vollasturen van een generator wordt berekend door het aantal te verwachten kilowattuur (kWh) te delen door het nominale vermogen van de generator in kilowattpiek (kWp).

Wattpiek (zon)

Meeteenheid voor de capaciteit van fotovoltaïsche cellen (zonnecel of zonnepaneel) om zonne-energie om te zetten in elektriciteit. Eén wattpiek is de productie van een elektrisch vermogen van 1 watt (W) onder standaard omstandigheden.

WKO

Warmte- en koudeopslag (WKO) is een methode om energie in de vorm van warmte of koude op te slaan in de bodem. De techniek wordt gebruikt om gebouwen te verwarmen en/of te koelen. Ook in de tuinbouw wordt steeds vaker gebruikgemaakt van deze techniek.

WKK

Warmte-krachtkoppelingsinstallatie (WKK) wordt in de tuinbouw gebruikt om de kas te verwarmen en tegelijkertijd stroom te produceren. Vrijgekomen CO2 wordt gebruikt om het gewas te laten groeien en elektriciteit die niet gebruikt wordt, wordt teruggeleverd aan het energienet.

Hoe werkt de Nederlandse energiemarkt?

In onze whitepaper 'Alles over de energiemarkt' brengen we u op de hoogte van de belangrijkste feiten met betrekking tot de Nederlandse energiemarkt. Zo zorgen we dat u snel en gemakkelijk op de hoogte bent.

Download de whitepaper

Interessant artikel?