Loopt u warm voor infrarood?

Infraroodwarmte kent u wellicht van de terrasverwarmers waaronder het aangenaam zitten is op een herfstige dag . Volgens sommigen is infraroodverwarming een nieuwe duurzame toepassing, volgens anderen is het oude wijn in nieuwe zakken. Feit is dat deze vorm van elektrisch verwarmen steeds meer in de belangstelling komt als alternatieve warmtetoepassing in woningen. Tijd voor een kennismaking.

Infrarood (IR) panelen geven direct voelbare maar onzichtbare stralingswarmte af. De panelen zijn vaak aan het plafond of aan de muren bevestigd of zelfs geïntegreerd. Infraroodpanelen verwarmen gericht alles binnen het bereik van de straling. Eigenlijk zoals de zon u opwarmt . Puk van Meegeren, programmamanager Energie bij voorlichtingsinstantie Milieu Centraal: ‘Het is een ander soort warmte, de comfortbeleving is anders.’

Het grote verschil met de cv radiator – die eveneens IR stralingswarmte afgeeft – is dat het supersnel werkt en er nauwelijks convectie warmte is. De lucht zelf wordt er dus niet direct door verwarmd. Ideaal dus voor snelle bijverwarming. Net zoals het ouderwetse elektrische straalkacheltje.

Alternatief voor gas?

Maar is het ook een zinvolle vervanging voor gasgestookte ketels en misschien zelfs een alternatief voor de (hybride) warmtepomp? Sommigen beweren van wel.

De energieadviseurs van Nuon en Milieu Centraal zijn juist opvallend voorzichtig. Rob van der Plas van Nuon: ‘Volgens de laatste berekeningen is IR-verwarming voor een gehele woning twee keer duurder dan een hr-ketel. Maar goed, meten is de enige manier om erachter te komen en de praktijkervaring is beperkt.’ Puk van Meegeren van Milieu Centraal deelt die terughoudendheid. ‘Rekenmodellen tonen aan dat het energieverbruik een stuk hoger is dan bij bijvoorbeeld een warmtepomp. Maar er is nog weinig actuele bewijsvoering en voor een beginnende branche als IR is het moeilijk om die bewijsvoering te vinden. Een incidentele meting is voor ons niet genoeg.’

Infraroodwarmte kan ook via warmtefolies, weggewerkt in muren, plafonds en vloeren, het systeem wordt dan wel trager. Ook is dan volgens Van Meegeren het warmteverlies soms aanzienlijk.

Betere infraroodtechnieken

De bevindingen frustreren enthousiaste leveranciers zoals Jari Matti Rautiainen van Polarheat: ‘Instanties borduren maar voort op oud onderzoek. Infraroodtechnieken zijn afgelopen jaren sterk verbeterd. Natuurlijk, isolatie blijft essentieel. Maar als je IR op een juiste manier toepast, is het zeker een goed alternatief voor gas. Rautiainen somt voordelen op. ‘De aanschafprijs van infraroodtoepassingen is veel lager dan bijvoorbeeld die van een warmtepomp. Installatie is vrij eenvoudig en je kunt ruimte besparen. Het wordt mooi weggewerkt en maakt geen geluid. Je voorkomt droge en stoffige lucht. Dat is goed voor mensen met allergieën.

Hoewel er absoluut situaties denkbaar zijn waarin een woning voorzien kan worden van IR verwarming, is het helaas niet zo dan we met elektrische verwarming een alternatief hebben voor de cv-ketel.

Zo is elektrische verwarming in de bestaande bouw beslist niet zomaar toepasbaar. Om de woning in zijn geheel aangenaam te houden, is nou eenmaal een bepaalde hoeveelheid energie nodig. Om die met IR verwarming te leveren is elektriciteit nodig en dat is een relatief dure energiebron (3 keer duurder dan gas). Des te slechter de woning is geïsoleerd, des te meer energie nodig is om de woning te verwarmen en des te duurder IR verwarming wordt. En zeker als er een zwaardere netaansluiting moet worden gemaakt om de benodigde hoeveelheid elektriciteit te leveren, kan de relatief lage aanschafprijs al snel volledig teniet worden gedaan door hoge gebruikskosten..

Van der Plas van Nuon reageert verder: ‘Buiten het bereik van IR-bronnen is de warmte grotendeels weg, het inregelen en verdelen is dus extra belangrijk. En koude constructiedelen, zoals niet-geïsoleerde muren, kunnen contrast geven in de warmtebeleving. Bovendien verloopt de temperatuurregeling minder nauwkeurig dan bij een thermostaat.’ Van Meegeren voegt toe: ‘En consumenten moeten beseffen dat ze geen warmwatervoorziening meer hebben. Je moet bijvoorbeeld een zonneboiler met elektrische naverwarming aanschaffen, of een elektrische boiler of een instant heater. Er is ook nog geen kwaliteitskeurmerk voor de prestaties, levensduur van infraroodverwarming en voor de installateurs.’ Zowel Nuon als Milieu Centraal houden daarom voorlopig vast aan hun advies om infrarood alleen toe te passen in kleinere zeer goed-geïsoleerde woningen, in de badkamer als probleemoplosser om snel bij te verwarmen. Let dan wel goed op de regelgeving voor het toepassen van elektriciteit in natte ruimtes.

Onderzoek nodig

Evenwel zijn de energieadviseurs bijzonder nieuwsgierig naar de laatste ontwikkelingen en de opmars van infrarood. Van Meegeren en Van der Plas vinden meer onderzoek hard nodig. Momenteel experimenteert slechts een enkele woningcorporatie of gemeente met IR. Milieu Centraal is betrokken bij een onderzoeksvoorstel van de TU Eindhoven naar IR-verwarming: wat is het energieverbruik? Hoe is de beleving van het comfort? Hoe zit het met onderhoud? Enzovoorts. Van Meegeren: ‘Ik ben heel blij met het initiatief voor een goede studie. We willen échte onderbouwing.’

Interessant artikel?